Cezm? / Namik Kemal

K?TABIN KONUSU :

Adil Giray’?n ?ran ile Osmanl? aras?nda yap?lan sava?tan sonra esir dü?üp, orada Perihan, ?ehriyar ve Cezmi ile olan ili?kilerini anlatmaktad?r.

K?TABIN ÖZET?

Olay Sokullu Mehmet Pa?a döneminde, ?stanbul’ da ba?lar, Azerbaycan’ da, ?ran’ da sürüp gider ve Tebriz Saray?nda sona erer.
Cezmi çok iyi bir atl? spor ustas?d?r. Bu ustal??? sayesinde Ahmet Pa?a ile tan???r. Ahmet Pa?an?n verdi?i bir yemekte Cezmi’nin atl? sporda oldu?u kadar ?airlikte de usta oldu?u anla??l?r. ?airli?inin ünüyle Nevi ile tan???r.
1570 y?l?nda ?ran seferi ba?lar. Cezmi bu sefere gönüllü olarak kat?l?r. Bu sefer s?ras?nda çok ustaca ve zekice davran??larda bulunur ve ünü bir kat daha artar. Hatta sefer s?ras?nda dü?man oldu?u halde can? pahas?na da olsa Pertev isminde bir ?ran askerini de nehirde bo?ulmaktan kurtar?r. Bu sayede Pertev’lede çok iyi dost olurlar. Bir ba?ka ?ran seferinde Cezmi, Adil Giray’la tan???r. Cezmi bu sava?larda gösterdi?i kahramanl?k sayesinde Adil Giray’?n teveccühünü kazan?r.
Kötü ?ans eseri Adil Giray ve karde?i Gazi Giray sava? s?ras?nda ?ranl?lara esir dü?er. Sava?ta Adil Giray’ ? esir eden Hamza Mirza ?ran ?ah?n?n o?lu ve komutan, Cengizo?ullar?ndan öyle iki kahraman ?ehzadeyi esir alarak ba?kente götürüp ?öhret kazanmak ister.
Adil Giray ve Gazi Giray , ?ehriyar taraf?ndan ayr? yerlere hapsedilirler. Adil Giray sarayda a??rlan?rken Gazi Giray bir adada “Kahkaha Zindan?” denilen yerde hapsedilir. Bunun sebebi ise ?ehriyar’?n Adil Giray’I ilk anda görüp a??k olmas? ve Gazi’nin bu durumu anlay?p sorun ç?karmamas? içindir.
?ehriyar, Adil ile görü?ebilmek için türlü entrikalar çevirir. Onunla bulu?up konu?mas?n? ise Adil’den bilgi al?p, onunda yard?m?yla K?r?m Hanl???’n? ele geçirecek planlar yapmak olarak yorumlar.
Adil’in esirli?i zaman?nda ?ran devletini kör bir ?ah, onun kar?s? ?ehriyar ve karde?i Perihan idare ediyorlard?. ?ehriyar’?n o?lu Hamza Mirza ise sadece sava?larla ilgileniyordu.
?ehriyar?n Adil Giray’la yapt??? ikili müzakereler Perihan’I ?üphelendirir. Perihan’da müzakerelere devletin bir idarecisi olarak kat?lmak ister ve kat?l?r.
?ehriyar bir ?ekilde a?k?n? Adil Giray’ a yaln?z olduklar? zaman aç?klar. Fakat ?ehriyar çok k?skanç ki?ili?e sahip oldu?undan Perihan’dan gelebilecek tehlikeler için Adil Giray’a Perihan’? oldu?undan çok z?t bir ?ekilde tan?t?r. Adil’ de inan?yormu? gibi davranarak ?ehriyar’ a bir ?ey sezdirmeyip, onu kullan?p, karde?ini de serbest b?rakt?r?p anavatan?na dönmek istemektedir.
Perihan, Adil Giray’? ilk gördü?ünde a??k olmu?tur. Fakat Adil, Perihan’n?n o tatl? güzelli?ini üstündeki peçe sayesinde görememi?tir. Fakat ilk görü?melerde Adil Perihan’n?n ne kadar zengin kalpli oldu?unu, ?ehriyar’?n anlatt???ndan çok farkl? oldu?unu anlam??t?r. Perihan’?n yüzünü de göstermesiyle ona ilk görü?te a??l olmu?tur.
?ehriyar’?n delice ?ehveti Perihan’?n masumca a?k? her ikisini de birbirine dü?ürmeye yeter. ?ehriyar ve Perihan ayn? ki?iye a??k olduklar?n?, anlay?nca art?k aralar?nda bir k?skançl?k yar??? ba?lar. Ayr?ca Adil’inde Perihan’? sevdi?ini anlayan ?ehriyar her ikisini de öldürmek için planlar yapar.
Adil Giray esir dü?tükten sonra Cezmi bu haberi al?r ve Adil’in yard?m?na ko?ar. Cezmi, bir ?ekilde Adil’in bulundu?u odaya girmeyi ba?ar?r. Bundan sonra kaç?? ve ?ran devleti hükümetini y?k?p yerine kendilerini getirmek için planlar yapmaya ba?larlar. Cezmi bu planlar? uygulamak için bir ?ran askeri olan Abbas’? kullan?r.
?ehriyar’?n yapt??? planlar yanl?? zamanda uyguland??? için suya dü?er. Hatta plan?n istedi?i gibi gitmemesi kendisinin ölümüne sebep olur.
?ehriyar’?n askerleri Perihan ve Adil Giray’ ? da öldürürler , fakat a?klar?n? yok edemezler. Her ikisi de ayn? mezara Cezmi taraf?ndan defnedilir.
Cezmi k?l?k de?i?tirerek vatan?na geri döner.


K?TABIN ANAF?KR? :

?ki insan birbirini gerçekten seviyorsa hiçbir engel bu iki insan? birbirinden ay?ramaz, mezarda dahil.


K?TAPTAK? OLAYLARIN VE ?AHISLARIN DE?ERLEND?R?LMES? :

Cezmi: Bilgin bir ?air, yak???kl?, atl? sporda usta, cesur, gözüpek, yüksek karakterli bir askerdir.

Adil Giray : Do?u?tan ?air yarad?l??l?, vicdan? temiz, kültürlü, kuvvetli, hamiyetli, yüksek iradeli ve giri?ken bir askerdir.

Perihan: ?ah?n k?z karde?idir.Tanr?n?n özene bezene yaratt???, dünyalar güzeli bir k?z olup, cesur, kuvvetli, sa?lam iradeli, ahlak ve karakter bak?m?ndan emsali olmayan bir ki?idir.

?ehriyar : ?ah?n kar?s?d?r.K?rk?nda olmas?na ra?men ince bir güzelli?e sahip, kuvvetli bir bünyesi olan, karakter bak?m?ndan ise ;iradesi zay?f, fesat dü?künü, menfaatçi bir kad?nd?r.

Hamza Mirza : ?ehriyar’?n o?ludur. Annesine benzemeyen bir yap?s? vard?r. Annesi bir y?lan Hamza ise bir kaplan yap?s?na sahiptir. Cesur , gözüpek, tecrübeli bir askerdir.

Abbas: Cezmi’nin görevlendirdi?i , paray? çok seven bir ?ran askeridir.